kebaby *robi wrażenie

Historia kebaba, jak się zmienił z biegiem lat?

Tradycja tego dania liczy zatem ponad tysiąc lat, jednak dopiero na przełomie lat 60. i 70. ubiegłego wieku pojawiło się ono w Europie. Mówi się, że pierwszy lokal podający tę potrawę powstał w Berlinie lub w Londynie, ale silną konkurencją okazuje się także Kebab Sopocki, który działa od 1970 roku.

W Polsce słowo kebab oznacza zazwyczaj döner kebap (w języku tureckim „obracające się pieczone mięso”), czyli danie kuchni tureckiej^[1] w postaci odpowiednio doprawionego mięsa baraniego skrawanego z pionowego rożna, podawane z surówką warzywną i owczym serem, współcześnie przekształcone w danie typu fast food. Ze względu na ceny

baraniny oraz preferencje smakowe Polaków, mięso w polskim kebabie to zwykle wołowina lub kurczak, jedynie z dodatkiem baraniny^[2]. Nie może to być mięso wieprzowe, co wynika z Halalu. Podawane jest w macy, picie, tortilli lub bułce z różnymi sosami – łagodnymi lub ostrymi. Wartość odżywcza dla 100 gramów typowego polskiego kebabu wynosi około 170 kilokalorii

W Niemczech potrawę tę określa się najczęściej jako döner (w języku tureckim „obracający się”), odmianę zaś w placku lawasz jako dürüm döner (zawinięty döner), turecka pizza (Türkische Pizza) lub jufka, przy czym ostatnie określenie dotyczy niekiedy jedynie kebabu z mięsa drobiowego.

W krajach arabskich, Armenii, Izraelu i Iranie słowo kebab oznacza najczęściej nie döner kebab, lecz şiş kebab (w języku tureckim „pieczone mięso na szpikulcu”), czyli szaszłyk z pieczonego, często mielonego mięsa. Takie nazewnictwo stosuje się więc czasem także w Polsce, w barach szybkiej obsługi i restauracjach prowadzonych przez Arabów, Turków lub Persów.v

Kebab to jeden z najbardziej lubianych fast foodów w Polsce. Wyrazisty smak opiekanego na pionowym rożnie mięsa, aromatyczne sosy, soczyste warzywa i pyszne ciasto lub bułka… czego chcieć więcej? Być może odrobiny historii. Okazuje się bowiem, że kebab niejedno ma imię i – choć wydaje się nowym wynalazkiem – powstał bardzo dawno temu

Niezależnie od tego, gdzie zamawiamy kebab – Toruń czy Istambuł – za tym daniem stoi wiele wieków historii. Dziś tę potrawę można znaleźć w niemal każdym zakątku świata, ale jej korzenie sięgają Bliskiego Wschodu.

Wszystkie drogi prowadzą do Turcji

Wiele informacji o historii kebaba kryje się w samej nazwie dania. Jej źródeł trzeba szukać w języku arabskim, a dalej – w aramejskim i akadyjskim. Co oznacza słowo kebab? Mówiąc najprościej, pieczenie lub smażenie. Tak określano również małe kawałki mięsa smażone na patykach albo szpikulcach nad ogniem lub rozżarzonymi węglami. Ślady świadczące o przygotowywaniu takich potraw prowadzą do początków gatunku ludzkiego, a pierwsze wzmianki o opiekaniu mięsa w ten sposób pojawiają się już u Homera oraz na bizantyjskich malowidłach. Samo słowo kebab, użyte jako nazwa mięsnego dania, pojawia się jednak dopiero w XIV wieku w Turcji, w zapiskach tureckiego historyka, Kyssa-i Yusufa.

Döner kebab: prosto z centralnej Anatolii

W Imperium Osmańskim jeszcze w XVIII wieku kebab był przyrządzany tylko i wyłącznie na rożnie poziomym. Wszystko zmieniło się w połowie XIX wieku, w centralnej Anatolii. To tutaj powstały pierwsze pionowe rożna, które zrewolucjonizowały sposób przyrządzania mięsa. Kto je wynalazł? Wersje są dwie. Jedna – ta bardziej popularna – mówi o Iskenderze Efendi z miasta Bursa, druga – o Hamdim Usta z miasta Kastamonu. Pewne jest jedno: to właśnie w połowie XIX wieku zaczął zyskiwać na popularności döner kebab, a więc ten przyrządzany na współczesny sposób.

W 1945 roku pierwszy lokal z tak przyrządzanym kebabem – podawanym w bułce – został otwarty w Istambule i stał się prawdziwym hitem wśród miejskiej elity. To tutaj stołowali się dziennikarze, a później gwiazdy filmowe, celebryci, a nawet politycy i królowie.

A jak kebab trafił do Europy? Stało się to na przełomie lat 60. i 70. za sprawą tureckich imigrantów, którzy przywieźli ze sobą to pyszne danie m.in. do Anglii, ale przede wszystkim do Niemiec. Dziś bowiem największym kebabowym zagłębiem jest Berlin.